İşiniz piyasadaki bir paketin varsaydığı gibi yürüyorsa hazır yazılım daha hızlı kurulur ve başlangıçta daha az tutar. Kurallarınız, rolleriniz ya da bağlanmanız gereken sistemler pakete sığmıyorsa özel yazılım karşılığını verir. Bir üçüncü yol da var: herkeste benzer yürüyen işi hazır bir çekirdeğe bırakıp sizi ayıran kısmı onun üstüne özel kurmak.
Bu yazıda iki yolu maliyet, süre, entegrasyon, sahiplik ve bakım açısından karşılaştırıyor, ikisini birlikte kullanan bir örnek ve karar vermenize yardım edecek bir liste veriyoruz. Özel yazılım geliştiren bir firma olarak bu konuda tarafız; bu yüzden hazır yazılımın daha doğru olduğu durumları da açıkça yazdık.
Hazır ve özel yazılım yan yana
| Ölçüt | Hazır yazılım | Özel yazılım |
|---|---|---|
| Başlangıç | Kurulup kısa sürede kullanılabilir | Analiz, tasarım ve geliştirme gerekir; aylar sürebilir |
| İlk maliyet | Düşük: kurulum ve ilk lisans | Yüksek: geliştirme bedeli |
| Süren maliyet | Yıllık lisans; çoğu pakette kullanıcı sayısıyla artar | Barındırma ve bakım; kullanıcı sayısıyla doğrudan artmaz |
| İşinize uyum | Paket nasıl çalışıyorsa iş ona uyar | Yazılım işinize göre kurulur |
| Entegrasyon | Paketin hazır bağlantılarıyla sınırlı | Gereken her sisteme bağlanabilir |
| Kod ve veri | Yazılım üreticinin; veriyi paketin izin verdiği kadar dışarı alırsınız | Kod da veri de sizin |
| Güncelleme | Üretici yapar, zamanına o karar verir | Siz ya da seçtiğiniz firma yapar, zamanına siz karar verirsiniz |
| Bağımlılık | Üreticinin fiyat ve ürün kararlarına | Kod sizdeyse bakım firmasını değiştirebilirsiniz |
Başlangıç
Hazır yazılım
Kurulup kısa sürede kullanılabilir
Özel yazılım
Analiz, tasarım ve geliştirme gerekir; aylar sürebilir
İlk maliyet
Hazır yazılım
Düşük: kurulum ve ilk lisans
Özel yazılım
Yüksek: geliştirme bedeli
Süren maliyet
Hazır yazılım
Yıllık lisans; çoğu pakette kullanıcı sayısıyla artar
Özel yazılım
Barındırma ve bakım; kullanıcı sayısıyla doğrudan artmaz
İşinize uyum
Hazır yazılım
Paket nasıl çalışıyorsa iş ona uyar
Özel yazılım
Yazılım işinize göre kurulur
Entegrasyon
Hazır yazılım
Paketin hazır bağlantılarıyla sınırlı
Özel yazılım
Gereken her sisteme bağlanabilir
Kod ve veri
Hazır yazılım
Yazılım üreticinin; veriyi paketin izin verdiği kadar dışarı alırsınız
Özel yazılım
Kod da veri de sizin
Güncelleme
Hazır yazılım
Üretici yapar, zamanına o karar verir
Özel yazılım
Siz ya da seçtiğiniz firma yapar, zamanına siz karar verirsiniz
Bağımlılık
Hazır yazılım
Üreticinin fiyat ve ürün kararlarına
Özel yazılım
Kod sizdeyse bakım firmasını değiştirebilirsiniz
Maliyet ve süre
Hazır yazılımın ilk maliyeti düşüktür, ama ücret her yıl yeniden ödenir. Kullanıcı sayısı arttığında ya da paketin üst sürümündeki bir özelliğe ihtiyaç duyduğunuzda bu kalem büyür. Paketi işinize uydurmak için yapılan uyarlamalar da ayrı bir maliyettir ve paketin her güncellemesinde yeniden denenmesi gerekebilir.
Özel yazılımda maliyetin büyük kısmı baştadır: analiz, tasarım ve geliştirme. Sonrasında lisans yerine barındırma ve bakım ödersiniz. Bu maliyeti neyin belirlediğini Özel yazılımın maliyetini neler belirler? yazısında ayrıntılı anlattık.
Entegrasyon
Hazır paketler yaygın sistemlere hazır bağlantılarla gelir. Sizin kullandığınız banka altyapısı, SAP'deki özel alanlarınız ya da kargo firmanız bu listede yoksa paketle sisteminiz arasına bir ara katman yazmak gerekir. O ara katman da zaten özel yazılımdır ve bakımı paketin güncellemelerine bağlı kalır.
Call Center CRM'de temsilci seri numarasını yazınca cihaz bilgisi SAP'den geliyor. Açılan talep SAP'ye bildirim olarak gidiyor, SAP'nin verdiği numara da çağrı kaydına kendiliğinden yazılıyor. Bu akışı çağrı merkezinin kurallarıyla birlikte tek ekranda kurduk. Salesforce ya da Dynamics gibi hazır bir CRM kullanıyorsanız bağlantının yolu ürünün API'sine bağlıdır; karar vermeden önce onu incelemek gerekir.
Sahiplik ve bakım
Hazır yazılımda yazılım üreticinindir; siz kullanım hakkını kiralarsınız. Fiyat artışı, bir özelliğin kaldırılması ya da ürünün başka bir firmaya satılması, sizin kararınız olmadan işinizi etkiler.
Özel yazılımda kod da veri de sizindir. Bakımı yazılımı geliştiren firma, kendi ekibiniz ya da başka bir firma yapabilir; yeter ki kod ve erişimler sizde olsun. Bizim işlerimizde teslimden sonra kodun hiçbir parçası bizde kalmıyor. Bunun karşılığında bakımın sorumluluğu size geçer: kullanılan teknolojinin destek süresini takip etmek ve sistemi güncel tutmak gerekir. Bunu nasıl yaptığımızı Yazılım bakım ve destek sayfasında anlattık.
İkisini birlikte kullanmak
İki yol birbirini dışlamaz. Muhasebe, stok ve bordro gibi her şirkette benzer yürüyen işleri hazır bir pakete, sizi rakiplerinizden ayıran işi özel yazılıma bırakabilirsiniz.
Viessmann Store böyle çalışıyor. Ürün, sipariş, iade ve içerik verisi açık kaynak e-ticaret altyapısı Saleor'da duruyor. Mağazayı ve yönetim panelini Django ile geliştirdik; Saleor'daki ödeme, kargo, iade ve raporlama eklentilerini de biz yazdık. Böylece hazır sipariş ve ürün yapısını kullanırken bankaya göre taksit ve montajı ayıran iade gibi işe özel kuralları kendimiz kurduk.
Aynı yapı SAP'yle de kurulabilir. Viessmann Türkiye'de cihaz kayıtları ve muhasebe SAP'de duruyor. Partner POS ve Call Center CRM gibi özel uygulamalar SAP'ye bağlanıyor, bayinin ya da temsilcinin işini kendi ekranında yürütüyor.
Karar listesi
Aşağıdaki iki listeden hangisinde daha çok “evet” diyorsanız oradan başlayın.
Hazır yazılım büyük olasılıkla yeter, eğer:
- İşiniz sektörünüzdeki diğer firmalarla aynı yürüyor
- Paketin standart ekranları ekibinizin çalışma biçimine uyuyor
- Bağlanmanız gereken sistemler paketin hazır bağlantıları arasında
- Kullanıcı sayınız az, lisans bedeli makul
- Hızlı başlamak her şeyden önemli
Özel yazılımı düşünün, eğer:
- Fiyat, kampanya, garanti ya da atama kurallarınız pakete sığmıyor
- Bayi, merkez ekip, saha ekibi ve müşteri gibi farklı rolleri tek akışta topluyorsunuz
- SAP, banka ya da kargo gibi sistemlere paketin desteklemediği bir yoldan bağlanmanız gerekiyor
- Kullanıcı sayısı büyüdükçe lisans bedeli işin kendisinden pahalıya çıkıyor
- Yazılım, sizi rakiplerinizden ayıran işin parçası
İki listede de “evet”leriniz varsa büyük olasılıkla ikisini birlikte kullanmanız gerekiyor.
İlgili hizmet: Kurumsal yazılım geliştirme